Maand: augustus 2026

Eigenlijk had ik me voorgenomen dit jaar niet over de droogte te gaan zeiken. Maar ja, het is wel allesbepalend. Tijdens hitte en droogte zijn we alleen maar bezig om plant en dier in leven te houden. En ons zorgen te maken over hoe we zonder hooi de winter moeten doorkomen.

We hebben het nog aardig lang uitgehouden. De juni-hittegolf werd op 27 juni beëindigd door het meest spectaculaire onweer dat ik ooit in Nederland heb meegemaakt. Van 22.00 tot 06.00 non-stop donder en bliksem, soms wat verder weg, maar van 23.30-01.30 en van 04.00-06.00 vlakbij. Bliksemflitsen als een stroboscoop: je kon er haast een boek bij lezen. En 40 mm regen in één nacht!

Op 8 juli kregen we vervolgens nog een bui cadeau, van maar liefst 10 mm (in ongeveer een kwartier…). Toen zaten de regentonnen lekker vol! En kon het gemaaide gras weer gaan groeien.

Maar intussen (12 augustus), staat het gras al weer weken stil en zijn de regentonnen leeg. We zijn alweer een paar hittegolven verder, en het einde van de droogte is nog niet in zicht. We gebruiken het opgevangen regenwater alleen voor de wc, de moestuin en voor de dieren. De siertuin krijgt geen water en ziet er dus droevig uit, maar die moet zich volgend jaar maar herstellen. En ook in de moestuin is het nodige mislukt dit jaar.

In 2024 hebben we onze regenwateropvangcapaciteit uitgebreid tot 13.400 liter. Een ondergrondse tank van 10.000 liter, een bovengrondse van 2 m3 en drie regenzuilen á 400 liter. Het water van de stal moet ook nog worden opgevangen, daar zit nog een rijtje van 3 IBC containers á 1000 liter voor in de planning. Hadden we vorig jaar al moeten doen, maar ja, toen viel het wel mee met de droogte… En intussen heb ik besloten dat er naast de nieuwe moestuin ook nog 4 IBC containers moeten komen te staan. Werk aan de winkel deze winter!

Intussen is er geen sprietje gras meer voor de schapen. Ze staan op de meest schaduwrijke, maar al lang afgegraasde weitjes en moeten het doen met hooi. Voor een beetje afwisseling breng ik ze wat groene takken. Wilg vinden ze het lekkerst, maar dat raakt zo langzamerhand op. Robinia schijnt de hoogste voederwaarde te hebben, maar dat moet ik helemaal aan de IJkenweg gaan ophalen en er zitten gemene stekels aan. Blijft over hazelaar. Maar dat vinden ze duidelijk minder lekker dan wilg.

De vier jonge rammetjes vinden het dusdanig saai dat ze uitbreken, dwars door het hek met 6 kV erop! Daarom laat ik ze af en toe een middagje een gek hoekje kaal grazen, bijvoorbeeld het eendenweitje of de begroeiing rond de zuidschuur. Waarbij ik maar hoop dat ze geen giftige planten opeten.

En ik raap valappeltjes onder de appelbomen. Die hingen dit jaar zeer veelbelovend vol, maar laten het onrijpe fruit nu in hoog tempo vallen. De rotte appels gaan naar de kippen, wat nog een beetje knapperig is bied ik de schapen aan, ter afwisseling van dat droge hooi. Met af en toe een handje bietenblad of Oostindische kers uit de moestuin. Echt geweldig is het niet. Dus kom, allemaal een regendansje doen!

Het is droog… Maar we weten niet precies hoe droog.

Al jaren valt het ons op hoe enorm de waterstand in de poel fluctueert. Dat kan geen kwaad: als de poel ’s zomers (bijna) droogvalt voorkomt dat, dat er vissen in komen. Die zouden de kikkervisjes en andere amfibieënlarven, waarvoor de poel bedoeld is, opeten.

Maar het leek Joris wel leuk om te kunnen zien hoe laag het water ’s zomers staat, en hoe hoog in februari. Dus kreeg hij een peilschaal voor zijn verjaardag.

Met behulp van het Actueel Hoogtebestand Nederland had ik uitgerekend welk bereik een peilschaal van een meter ongeveer zou moeten hebben, om bijna de laagste, en bijna de hoogste stand van de poel te kunnen meten. Het verschil tussen de minimale en maximale stand is meer dan een meter, dus eigenlijk zou je een nog langere peilschaal op maat moeten laten maken. Maar een bereik van 0,20m+NAP tot 1,20m +NAP dekt wel het grootste deel. En iemand bood op Marktplaats een prachtig antiek emaille exemplaar aan van Waterschap Hunze en Aa’s .

En toen was het wachten op een lage waterstand om ‘m te plaatsen. Intussen zitten we in de ergste droogteperiode ooit, dus de poel staat ook laag.

En we hadden weer een Handige Vriend! Jan kan niet alleen geweldig accordeon spelen, maar werkt ook bij het Kadaster! En hij wilde wel helpen om hem in te meten.

“Is het erg als het een tiende mm afwijkt?”, vroeg hij nog voor de zekerheid. Nee, dat vinden we niet erg…

Het was al minstens dertig jaar geleden dat ik voor het laatst gewaterpast heb. Dat was met een ouderwetse analoge waterpas. Jan had er nu eentje mee van een paar generaties nieuwer. Geen notitieblokje en geen optellen en aftrekken van de afgelezen hoogtes meer nodig!

Joris heeft eerst een stuk rvs draadeind bevestigd aan de put van de septic tank. De paal waaraan de peilschaal komt, zou kunnen verzakken. Met deze bout kunnen we dat controleren. We verwachten niet dat de septic tank gaat verzakken. Aan het huis had ook gekund, maar dat staat zoveel hoger dan de poel, dat het lastiger controleren zou zijn. Je hebt dan een heel lange baak nodig.

Toen moesten we de NAP-hoogte van dat draadeind bepalen. Er zit een peilmerk (een bout waarvan de hoogte zeer exact is bepaald) in het trafo-huisje aan de Ratellaan ten zuiden van de Jokweg, 500 m verderop.

We hebben vanaf de septic tank stap voor stap het hoogteverschil bepaald tot aan het trafo-huisje, en toen weer terug. Dat moest natuurlijk op hetzelfde getal uitkomen, en gelukkig was dat ook zo. Ik had helemaal geen zin om het in de snikhete zon nog een keer te doen!

Daarna konden we de paal waar de peilschaal aan zou komen plaatsen. Ik had op het oog (en met behulp van de AHN) ingeschat waar de onderkant ongeveer op 0,20m +NAP zou komen. En bij het inmeten en op hoogte stellen van de peilschaal bleek dat maar 1 cm af te wijken!

De peilschaal staat nu met droge voeten. Hopelijk gaat het nu snel regenen, zodat er ook iets af te lezen valt!

(Op de foto lijkt de peilschaal scheef te staan, maar dat is natuurlijk mijn telefoon die ik scheef hield. We hebben de paal met drie waterpassen tegelijk, en met de precisie van zowel Joris als Jan, recht gesteld!)