Peilschaal

Het is droog… Maar we weten niet precies hoe droog.

Al jaren valt het ons op hoe enorm de waterstand in de poel fluctueert. Dat kan geen kwaad: als de poel ’s zomers (bijna) droogvalt voorkomt dat, dat er vissen in komen. Die zouden de kikkervisjes en andere amfibieënlarven, waarvoor de poel bedoeld is, opeten.

Maar het leek Joris wel leuk om te kunnen zien hoe laag het water ’s zomers staat, en hoe hoog in februari. Dus kreeg hij een peilschaal voor zijn verjaardag.

Met behulp van het Actueel Hoogtebestand Nederland had ik uitgerekend welk bereik een peilschaal van een meter ongeveer zou moeten hebben, om bijna de laagste, en bijna de hoogste stand van de poel te kunnen meten. Het verschil tussen de minimale en maximale stand is meer dan een meter, dus eigenlijk zou je een nog langere peilschaal op maat moeten laten maken. Maar een bereik van 0,20m+NAP tot 1,20m +NAP dekt wel het grootste deel. En iemand bood op Marktplaats een prachtig antiek emaille exemplaar aan van Waterschap Hunze en Aa’s .

En toen was het wachten op een lage waterstand om ‘m te plaatsen. Intussen zitten we in de ergste droogteperiode ooit, dus de poel staat ook laag.

En we hadden weer een Handige Vriend! Jan kan niet alleen geweldig accordeon spelen, maar werkt ook bij het Kadaster! En hij wilde wel helpen om hem in te meten.

“Is het erg als het een tiende mm afwijkt?”, vroeg hij nog voor de zekerheid. Nee, dat vinden we niet erg…

Het was al minstens dertig jaar geleden dat ik voor het laatst gewaterpast heb. Dat was met een ouderwetse analoge waterpas. Jan had er nu eentje mee van een paar generaties nieuwer. Geen notitieblokje en geen optellen en aftrekken van de afgelezen hoogtes meer nodig!

Joris heeft eerst een stuk rvs draadeind bevestigd aan de put van de septic tank. De paal waaraan de peilschaal komt, zou kunnen verzakken. Met deze bout kunnen we dat controleren. We verwachten niet dat de septic tank gaat verzakken. Aan het huis had ook gekund, maar dat staat zoveel hoger dan de poel, dat het lastiger controleren zou zijn. Je hebt dan een heel lange baak nodig.

Toen moesten we de NAP-hoogte van dat draadeind bepalen. Er zit een peilmerk (een bout waarvan de hoogte zeer exact is bepaald) in het trafo-huisje aan de Ratellaan ten zuiden van de Jokweg, 500 m verderop.

We hebben vanaf de septic tank stap voor stap het hoogteverschil bepaald tot aan het trafo-huisje, en toen weer terug. Dat moest natuurlijk op hetzelfde getal uitkomen, en gelukkig was dat ook zo. Ik had helemaal geen zin om het in de snikhete zon nog een keer te doen!

Daarna konden we de paal waar de peilschaal aan zou komen plaatsen. Ik had op het oog (en met behulp van de AHN) ingeschat waar de onderkant ongeveer op 0,20m +NAP zou komen. En bij het inmeten en op hoogte stellen van de peilschaal bleek dat maar 1 cm af te wijken!

De peilschaal staat nu met droge voeten. Hopelijk gaat het nu snel regenen, zodat er ook iets af te lezen valt!

(Op de foto lijkt de peilschaal scheef te staan, maar dat is natuurlijk mijn telefoon die ik scheef hield. We hebben de paal met drie waterpassen tegelijk, en met de precisie van zowel Joris als Jan, recht gesteld!)