De hoogte in – dag 3

De derde dag was ik niet thuis. De mannen hebben de rest van de sporen erop gezet. En als je dan weer het landgoed op rijdt, staat daar opeens een huis!

WOW!

Het hele erf voelt anders aan: de nieuwe constructie geeft opeens structuur en richting. Wat zijn we blij!

De volgende stap is het afmaken van de betonfundering (die opstaande rand moet nog). De bekisting heeft erg geleden van de vele weken uitstel in de regen. Da’s dan weer jammer.  Tja, als het niet kan zoals het moet… Maar de basis is er!

 

De hoogte in – dag 2

Dinsdag stond de kapconstructie op het programma. Dat was zo mogelijk nóg spectaculairder dan de begane grond.

De spanten werden weer op de grond gemonteerd.

En dan in hun geheel de hoogte in.

Zó hoog wordt het dus!

En het tweede spant. We zijn trouwens héél blij dat we dit hebben uitbesteed. Zelf hadden we er véél langer over gedaan. En we moeten niet denken aan het risico dat er iets zou omvallen. Ik had dit nooit aangedurfd, dat zware spant wat maar met twee lullige latjes vast stond. Maar deze mannen hebben duidelijk al vaker met de constructies van Oude Hengel gewerkt.

Het zijn trouwens ook echt super fijne bouwvakkers. Ze houden de bouwplaats extreem netjes, er slingert niets rond. En ze hebben geen radio 🙂 .

De nokbalk bestaat uit drie delen. Twee zitten er vast aan de spanten en het derde deel wordt er pas op het laatst tussen geplaatst. Prachtig, zo’n bouwpakket!

Na het plaatsen van de hoekkepers is het achterste deel van de constructie ‘klaar’.  De mannen verplaatsen de kraan en zetten het voorste portaal op zijn plek. Dan weer de moer- en kinderbalken aanbrengen in het voorste gedeelte. 

Bij het aanbrengen van de balklaag in het voorste gedeelte waren alle mannen bezet. Dus kon ik zowaar een handje meehelpen met het in de hijs hangen van de balken. Vonden de mannen erg grappig… 😉

Daarna werden de hoekkepers aan de voorkant geplaatst en kwam de vorm van het huis echt tevoorschijn.

En dan het sluitstuk: het plaatsen van de nokbalk!

En ineens staat het hele huis er, alsof het zomaar getekend is!

En als de eerste sporen erop staan is het hoogste punt bereikt! Nou ja, niet helemaal, er komt nog een laag isolatie op en dakpannen natuurlijk. Maar wel het hoogste punt van de constructie. Dus: boompje erop en traditioneel ‘pannenbier’. Met worst.  Werd gewaardeerd door de mannen :-).

En het eindbeeld van de tweede dag. Jammer van de regen…

De hoogte in – dag 1

Firma Oude Hengel had binnen een week nieuwe balken op maat gezaagd. En maandag ging het dus echt de hoogte in. Spectaculair!

Het gebint bestaat uit vier portalen van ieder drie staanders. Eerst plaatsen de mannen de achterste drie portalen. Het voorste portaal is op deze foto  wel gemonteerd en alvast neergezet, maar de kraan kon niet de totale lengte van het huis bereiken. Dus eerst werd de achterkant zoveel mogelijk afgemaakt, toen werd de kraan opnieuw opgesteld en werd ook de voorkant gemaakt.  De liggers over de breedte zijn 9 m lang!

De portalen worden verbonden met lengtebalken,m waar de balklaag voor de verdieping op rust. Volgens mij heet dit ‘moer- en kinderbalken.’

 

Het past allemaal precies in elkaar. En waar het niet helemaal past wordt de grote houten hamer gebruikt tot het wel past.

Het is heel spectaculair om de gigantisch zware balken over je hoofd door de lucht te zien zweven op weg naar hun bestemming.

En aan het eind van de dag kon je al een beetje zien hoe de boerderij eruit zou gaan zien.

Gebintgedoe

En maandag was dus De Dag Dat We De Hoogte In Gingen! Irritant genoeg had de time-lapse camera het net begeven. Teveel regen, waarschijnlijk. Joris heeft ‘m weer aan de praat gekregen en opnieuw veilig droog opgesteld achter het zolderraam van de werkplaats.

Het gebint wordt het dragend skelet van ons huis. Heel belangrijk dus. Daarom hebben we besloten het plaatsen niet zelf te doen, maar ervaren gebintmannen via fa. Oude Hengel (die het gebint levert) in te schakelen.

De mannen moesten uit Duitsland komen en de snelwegen stonden vol met boze boeren (waarover ik ook een heel blog vol zou kunnen schrijven, maar dat is een beetje off-topic).  Dus ze begonnen wat later.

Maar toen ging het eigenlijk bijzonder snel. Ze hadden duidelijk vaker met zo’n bouwpakket van doen gehad. Met behulp van de kraan de onderdelen op werkbankjes hijsen, in elkaar zetten en met de kraan op zijn plaats manoeuvreren. In no time stond het eerste portaal overeind.  En het tweede. En het derde. En toen begonnen ze aan de balklaag voor de verdieping. “Waarschijnlijk kunnen we morgen al de kap erop maken”, zeiden ze.

Spannend! Opeens kreeg het huis vorm om ons heen. Hoewel…

“Ik vraag me af hoe hoog het nu eigenlijk wordt”, zei Joris. Er moet namelijk ook nog een laag schuimbeton op de vloer, plus de cementdekvloer en de afwerkvloer (tegels of parket). Dus we hadden verwacht dat het nu overdreven hoog zou ogen. “Het lijkt helemaal niet zo hoog.”

Ik stond intussen peinzend te kijken naar de dakhelling, die in het gebint ook al goed zichtbaar wordt, en trok die in gedachten door naar de plaats waar de buitenmuur komt. Bleef er wel voldoende ruimte over voor de buitendeuren? (Bouwbesluit verplicht 2.12 m vrije doorgang).

Rolmaat erbij gepakt, opgemeten, tekeningen gecheckt, andere tekeningen gecheckt, het Sketchup model gecheckt… en inderdaad. We hebben de tekeningen in april geaccordeerd. Daarna is er een wijziging aangebracht: toen zijn de metalen pootjes eronder toegevoegd. Die dienen enkel als stevige verankering van het gebint aan de constructieve betonlaag. Maar daarbij is de hoogte van de metalen pootjes van de lengte van de staanders afgetrokken. Alsof de metalen pootjes in het zicht zouden moeten blijven bóven de afgewerkte vloer. Dat was natuurlijk níet de bedoeling.

Na een middag heel druk heen en weer bellen was duidelijk dat er nieuwe kolommen gezaagd zullen moeten worden. Wat zonde! Probeer je zo zuinig mogelijk met grondstoffen om te gaan, krijg je dit. Maar er zit niets anders op. Dus de bouwvakkers konden weer naar huis (en Joris weer naar zijn werk). Het gebint staat nu veelbelovend te wezen… volgende week verder!

Gebint gearriveerd!

Vorige week werden we opeens gebeld dat de fa. Oude Hengel het gebint een week eerder moest komen plaatsen. Op zich prima. Alleen de opstaande rand van het beton is nog niet gemaakt, dus we hopen dat de gebintbouwers een beetje voorzichtig met de bekisting kunnen omgaan.

Dat betekende wel dat we snel moesten uitmeten wáár precies de gebintpalen komen te staan. Die palen worden geplaatst op metalen voetjes, die met chemische ankers aan de laag constructiebeton vastzitten. We moesten dus (op de cm nauwkeurig) uitmeten wáár die voetjes moesten komen.

(Eigenlijk was de afspraak dat het gebint pas gezaagd zou worden nádat wij die voetjes op hun plek hadden staan. Zodat ze rekening konden houden met een centimeter afwijking hier of daar. Maar ja, dat ging dus even anders…)

Het lijkt iets wat je ‘even’ doet, maar geheel naar verwachting kostte het ons ruim een halve dag voor alle voetjes exact op de juiste plek stonden. Meten, nog eens meten, alles lijkt te kloppen, diagonale controlemeting: 6 cm afwijking… opnieuw meten…drie lengtes op een rij die afzonderlijk allemaal kloppen maar in totaal niet…etc.

Daarna stonden de voetjes in de stromende regen, de fundering was een waar zwembad. Woensdag moesten we het water met dweilen en een bladblazer zoveel mogelijk wegwerken zodat de aannemer en Joris ze met chemische ankers konden vastzetten.

En donderdag werd het gebint gebracht! De vrachtwagen kon natuurlijk niet de 3 m brede Ratellaan op, dus we hadden Bert en zijn kraan weer gecharterd om de gebinten naar ons erf te brengen. Alleen had Bert niet helemaal van ons begrepen om hoeveel hout het ging… Het was namelijk niet alleen het gebint zelf (heel veel loodzwaar eikenhout), maar óók de dakconstructie.

Hulde aan Bert, die snel een tweede platte kar regelde en er (met de nodige zweetdruppels!) in slaagde om alle 15 ton hout op ons erf te krijgen. De bochten in ons pad zijn niet makkelijk, met dit soort groot en zwaar materieel!

En zwaar is het: de 15 ton zware kraan kan de 9 meter lange gebintbalken maar net tillen. Hij kantelt erbij!

En daar ligt dan het bouwpakket wat ons huis moet worden. Spannend hoor!

 

… en nog meer beton!

Na het vorige  weekend betonvlechten lag de bekisting er prachtig bij. Eigenlijk had er toen meteen beton in gekund. Maar de betonleverancier kon pas op vrijdag. En op donderdag kregen we te horen dat er op vrijdag ook geen pompauto beschikbaar was. Dus het werd maandag. En dat was jammer.

Want intussen was het gaan regenen. Héél veel regen.  En de bekisting, die immers tijdelijk is, is gemaakt van platen multiplex, die vervormen als ze (te) nat worden. We hadden hem supernetjes en superstrak gemaakt, maar toen het beton eenmaal werd gestort was dat niet meer zo.  Voor de stevigheid zal het weinig uitmaken, maar de randen van het beton zijn wel een beetje minder strak. Dat kan bij de volgende stappen lastiger werken zijn, waardoor kleine koudebruggen kunnen ontstaan. Helaas…

Maar goed, op maandag was dan eindelijk de pompauto er. Dat er een heel zwembad aan water binnen de bekisting lag maakt voor het beton niet uit: dat is zwaar genoeg om het water weg te drukken. Alfred heeft het met de trilspaan netjes glad gemaakt. Dat is wel prettig, want dit is de vloer waarop we voorlopig gaan bouwen. Hierboven komt nóg een laag schuimbeton en een cementdekvloer, maar dat komt pas als  het huis en de muren staan.

Nog meer betonstaal…

Afgelopen weekend hebben we enorm hard gewerkt. Bovenop het schuimbeton komt de laag gewapend beton, de eigenlijke constructief dragende laag. Die wordt iets kleiner dan de laag schuimbeton (het schuimbeton steekt een paar decimeter onder het huis uit) dus daarvoor moest een nieuwe bekisting gemaakt worden. Eigenlijk was het plan om daarvoor de platen die we voor het schuimbeton hebben gebruikt opnieuw te gebruiken. Maar we wisten niet goed hoe we de bekisting dan konden vastzetten. Uiteindelijk toch maar nieuwe platen gekocht. We zullen ze nog wel een keer nodig hebben tijdens de bouw…

De architect en de constructeur hebben ons voor flinke uitdagingen gesteld in deze laag. Het is namelijk niet gewoon een 13 cm dikke betonplaat. Ter plaatse van de staanders van het gebint en van onze zware leemkachel moet de laag 20 cm dik zijn – dus 7 cm onder de bovenkant van het schuimbeton, met een tweede wapeningsnet erin. En rondom moet een extra opstaande gewapende rand komen. (Daarbinnen zal uiteindelijk de laatste laag schuimbeton gestort worden, maar dat gebeurt pas over een héle tijd).

Die extra verzwaring ter plaatse van de staanders en de leemkachel, daar gaan we wel in mee. Tenslotte draagt het gebint het hele gebouw en de kachel weegt ook wel een paar ton. Maar de opstaande betonrand onder de muur begrijpen we eigenlijk niet. De buitenmuren worden namelijk niet dragend. En houtskeletbouw met kalkhennep isolatie, dat weegt (in termen van bouwwerken) bijna niets. Is de constructeur toch uitgegaan van een bakstenen muur?

(Dat is dus iets waar we vragen over hadden moeten stellen toen we vorig jaar de tekeningen van de constructeur terugkregen. Maar daar hadden we toen al drie maanden op zitten wachten en we waren al lang blij dat we door konden. We gingen er vanuit dat het zo zou zijn als we met de architect besproken hadden. En nu is de vergunning op deze manier verleend en moeten we het dus netjes op deze manier uitvoeren. Wat we dan maar doen. Jammer als je probeert zo min mogelijk staal en beton te gebruiken. Nou ja, de fundering wordt in ieder geval héél stevig. Dat is fijn als iemand over honderd jaar, als wij allang dood zijn, het huis nog eens wil verbouwen.)

Joris is begonnen met rondom planken vast te zetten die exact de buitenmaat van de betonnen rand volgen (plus 2 cm, omdat er nog platen tegenaan komen). Daarna heeft hij rondom balkjes exact op maat gezaagd (uit oude balken van de sloop) en tegen de ‘oude’ bekisting van het schuimbeton vastgezet. Daarbinnen hebben we samen de platen (de bekisting voor de betonnen rand dus) met de laserwaterpas op exact de juiste hoogte ingemeten. Nu is te zien tot waar het beton precies komt.

Daarna heeft hij de ‘kooiwapening’ voor de betonnen rand aangebracht, terwijl ik het schuimbeton ter plaatse van de geplande poeren 7 cm verdiepte. Dat was allebei erg zwaar werk. Het schuimbeton is een soort puimsteen, relatief zacht dus, maar ook weer niet zo zacht als zand. En het is lastig om de bodem van de uitdiepingen mooi vlak te krijgen. Eigenlijk zou het het makkelijkst zijn als je al tijdens het storten van het schuimbeton  uitsparingen kon maken met een soort zwevende bekisting. Maar het is natuurlijk  onmogelijk om dat goed en op de juiste plek te krijgen. ‘Gewoon wegscheppen’, zei de aannemer. Het levert een beeld op wat me aan een Pompeïaanse opgraving doet denken. En spierpijn.

Intussen worstelde Joris met meters en meters loodzwaar betonstaal. De kooiconstructie was gelukkig al voorgeproduceerd, maar de segmenten moesten natuurlijk wel rondom aan elkaar gezet en er moesten ook nog L-vormig stekken doorheen gestoken. Daarna moest alles aan elkaar gezet met ijzerdraadjes. En daarbij controleren of het staal nergens dichter dan 2 cm tegen de bekisting zit (dat zou zorgen voor onvoldoende betondekking en dus betonrot.)

Kortom, na het weekend waren we allebei blij dat er weer wat kantoorwerk te doen is. Volgend weekend nog één laag wapeningsnetten aanleggen en dan kan de constructieve betonlaag gestort.

Schuimbeton 2

Gisteren  werd dan eindelijk de tweede laag schuimbeton gestort.  Het had nog wat voeten in de aarde, want ergens was iets mis gegaan in de communicatie en aanvankelijk kwam er maar een betonwagen met de helft van de benodigde hoeveelheid beton. Vervolgens liet de tweede wagen op zich wachten. En dat is niet goed voor schuimbeton…

Met een uur vertraging kwam de tweede wagen aan. Toen kon het schuimbeton al niet meer vlakgetrokken worden, de aannemer kon er niet gaan inzakken na het storten. Niet heel erg, dus we maken het oppervlak wel weer glad met de volgende laag (gewapend) beton. Voor de stevigheid maakt het niet uit en de isolatiewaarde van onze vloeropbouw is toch al gigantisch.

Hiermee is de fundering nog niet af. Er moet nog een laag gewapend beton op, en rondom komt nog een iets hoger liggende rand. Dat betekent nog twee bezoeken van de betonauto en nog een hoop gepuzzel met bewapening en bekisting de komende weken.

 

Kaas 1

Eindelijk ging het regenen. Dat was hard nodig voor de grond. Alleen betekende het, dat het storten van de tweede laag schuimbeton moest worden uitgesteld. Dat kan namelijk niet als het regent: dan tikken de regendruppels de schuimbelletjes kapot en heb je dus geen schuimbeton meer.

Op zich was ik erg blij met de regen. Het land is namelijk nog steeds kurkdroog. Het is zoeken naar goede plekken voor de hongerige schapen. om de twee dagen hebben ze het gras op en moet ik weer een nieuw weitje voor ze uitzetten. Ze geven nu allebei melk, dus ze hebben heel wat gras nodig.

En dat is best veel melk. Meer dan we consumeren als melk of yoghurt. Ik ben daarom hard aan het experimenteren met  kaasmaken. Vijf jaar geleden heb ik wel geleerd om kaas te maken, maar dat was in professionele kaasmakerijen, eerst van geitenboerderij de Grote Stroe en later op kaasboerderij de Kopermolen. Daar verkaasden we 1500 liter (koe)melk tegelijk. Dat is toch anders dan improviseren met 3,5 liter schapenmelk in een stacaravankeukentje.

Mijn grootste pan gebruik ik om de melk te laten stremmen; de één na grootste zit overvol met al het materiaal wat ik wil steriliseren.

Kaasmaken is een proces waar bacteriën bij komen kijken. Je moet uiterst hygiënisch werken om te zorgen dat wel de goede bacteriën in de melk komen, maar geen andere. In een professionele kaasmakerij gebruik je daarom onvermijdelijk best veel chloor. Maar daar kan ons helofytenfilter niet tegen. Ik kook daarom zoveel mogelijk materialen uit.

Kaasje na het persen (in de vorm) en ricotta die ik van de wei heb gemaakt in het vergiet

En een gecontroleerde rijpingsruimte met klimaatbeheersing hebben we al helemaal niet: de caravan is gewoon ongeveer de buitentemperatuur. Die is de afgelopen weken tussen de 35 en de 5 graden C geweest… het was dan ook een grote verrassing dat het eerste harde ‘Goudse’ kaasje na drie weken rijpen zowaar een smakelijk kaasje opleverde. Eens  zien of me dat een tweede keer lukt.

Net echt!

Ik probeer ook een goed recept te vinden voor een zachte schapenkaas, maar dat is nog niet gelukt. Nou ja, recepten genoeg (de meeste voor geitenmelk) maar het resultaat is nog niet naar mijn zin. Verder experimenteren dus. Gelukkig zijn er allerlei leuke Facebookgroepen die met me meedenken.

Intussen staat de koelkast vol met potjes en pannetjes melk, uitlekkende zachte kaasjes, ricotta, yoghurt, kefir en wei, staan op ieder beschikbaar oppervlak kaasjes in verschillende stadia van rijping  en zit de wasmand vol met gebruikte stukjes kaasdoek. Hoe landelijk !

 

Schuimbeton 1

En daar was dan de betonwagen voor de eerste lading schuimbeton! Het is inderdaad blubberig spetterspul.  Gelukkig bleven alle leidingen liggen waar ze liggen moeten.

Het schuimbeton komt er in twee lagen op. De hoeveelheid is namelijk te groot om in één keer te storten. Wij hadden van de blog van Peter en Marleen begrepen dat het juist in één keer moest, maar blijkbaar heeft iedere schuimbetonboer daar zijn eigen regels bij. We konden kiezen tussen een horizontale of een verticale naad. Voor de isolatie en de stevigheid schijnt het niet uit te maken.

Dan maar liever een horizontale scheiding. Anders hadden we halverwege het gat weer een bekisting moeten maken en die op de één of andere manier moeten verankeren zonder gaatjes in het plastic te maken. Een horizontale bovenkant ontstaat vanzelf.

Bovendien is dit wel handig: de buizen voor elektra en glasvezel kunnen nu mooi tussen de lagen in gelegd. Komen die ook vanzelf op de goede hoogte.

Komende woensdag (als het weer meezit) de volgende laag schuimbeton. Daarna komt nog een laag gewapend beton (waarvoor we dus de wapening en de bekisting zelf plaatsen). En daarna nog een rand gewapend beton rondom (idem), waarop de muren komen. Dan wordt het gebint geplaatst en  gaan we het dak maken. Het is allemaal erg spannend.