Een dak boven je hoofd

Het weghalen van het plastic uit de tasruimte

En nu zijn we dan eindelijk zover, dat we álle ruimtes in de stal leeg hebben. Ook de grote stukken landbouwplastic, die her en der in de ruimtes hingen om het water dat door het dak sloeg enigszins tegen te houden zijn (voor het grootste deel) weg. Dus kunnen we eindelijk zien wát we eigenlijk gekocht hebben en in wat voor staat dat is.

In de stal zit veel houtworm, maar dat hadden we niet anders verwacht. Ook wat boktor. We moeten nog even kijken in hoeverre dat nog actief is en in hoeverre de gebintstructuur zelf is aangetast.

Er zijn een aantal bouwfasen te onderscheiden. Het oudste gedeelte lijkt te bestaan uit de middelste kamer van het huisje en de twee zijkamertjes. De ‘eetkamer’ lijkt er later te zijn aangebouwd. Op oude kaarten is te zien dat er tot de jaren ’50 twee gebouwen stonden. Waarschijnlijk was het huisje toen een typisch ‘woudboerderijtje’: één kamer van nog geen 3 x 4 m, met twee bedsteden erachter, twee piepkleine zijkamertjes er aan, een iets naar achter liggende entree en een stal waar hooguit een paar koeien in pasten. Later is er een andere stal naast gebouwd. Na de oorlog zijn de stallen vervangen door één ‘grote’ stal (nou ja, wat heet groot, 10 x 17 meter, dat is natuurlijk niets vergeleken met de stallen ‘op de klei’). Daardoor kwam het huisje dwars op de stal te staan. En omstreeks die tijd is ook de entree vervangen door een ‘riante’ woonkamer / eetkamer van 3 x 3,5 m in (hergebruikte?) roze baksteen.

[UPDATE: bij de afbraak vonden we uit hoe het zat. Naast het woudboerderijtje stond een houten hooikap. Omstreeks 1965 is de stal van het woudboerderijtje deels afgebroken en is het gebint van de hooikap doorgetrokken tot in de stal van het boerderijtje. Over het geheel is toen een stelpdak gelegd, met bakstenen muren en met de nokrichting dwars op de oorspronkelijke nokrichting. Daarbij zijn de werkplaats, de ‘bijwerkplaats’ en de grupstal ontstaan rond de hooitas. De oorspronkelijke stal van het woudboerderijtje is wat wij de smeerputschuur noemen.
De ‘kantine’ is al in een eerder stadium aan het woudboerderijtje gebouwd, in elk geval nog vóór 1950.]

Bij de bouw van de grote stal lijkt veel gebruik gemaakt van hergebruikte materialen. Balken eindigen op rare plaatsen of je kunt aan inkepingen zien dat ze ooit een ander doel dienden: op planken zit nog oud behang en krantenpapier, wat aangeeft dat ze ooit een wand in een woonkamer vormden.  Toch staat het allemaal nog redelijk recht.

Het schot tussen de hooitas en de ‘bijwerkplaats’ hebben we weggehaald. Nu is het één grote ruimte.

Er zitten wel erg veel gaten in het pannendak. Vooral bij de aansluiting van het huisje op de grote stal. Dat is ook de plek waar het water rechtstreeks één van de bedsteden in liep.

Dus heeft Joris dat (provisorisch) gerepareerd: eenvoudigweg van binnenuit het asfaltpapier opengeknipt waarmee de kap van binnen beschoten was, de rotte panlatten vervangen door stukjes uit de houtstapel en de pannen weer teruggelegd. Het resultaat is wel dat het huisje nu ook een (deels) onbeschoten kap heeft, maar aangezien de kap van het huisje in open verbinding staat met de zolder van de stal, die in zijn geheel onbeschoten was, zal dat voor de temperatuur niet veel uitmaken.

Van de buitenkant durven we niet het wrakke dak op. Dan maar er doorheen!
Op deze foto is ook goed te zien hoe klein het huisje eigenlijk is.
Pannen eraf, panlatten vervangen, pannen er weer op…

De volgende fase is de asbestsanering. We zijn heel druk bezig om die te regelen, want werkelijk overal zit asbest en dat moet deels weg vóór we er kunnen gaan wonen. Dat betekent komend weekend nog flink opruimen, zodat de saneerders overal goed bij kunnen. En daarna wordt het heel hard  gaten dichten, zodat we de komende winter tenminste een dak boven ons hoofd hebben.

EHQS

Bij onze vorige verbouwing kletsten we wel eens met de bouwvakkers, die dan vertelden over de verbouwingen aan hun eigen huis. Steevast kwamen ze dan met een keur aan ‘handige vriendjes’ op de proppen. “Een maat van me is stukadoor, dus die heeft de wanden gedaan, en een andere maat is glaszetter, en die had nog wat ruiten liggen, dus…”. Wij mopperden dan tegen elkaar dat al onze vrienden maar saaie kantoorberoepen hebben. Daar kan je niet echt een beroep op doen bij een verbouwing.

Maar bij de ontwikkeling van zo’n landgoed als dit zijn er wel degelijk zaken waar wij nuttige vrienden voor hebben!

Om het oude cultuurlandschap èn de natuurwaarde van de locatie te herstellen, zoals wij willen, moet je weten hoe de fysische geografie van de plek in elkaar zit. Ik had zelf al het één en ander opgezocht over onze stek op websites als topotijdreis.nl en ahn.nl. Daar kan je respectievelijk alle oude stafkaarten en een gedetailleerde hoogtekaart raadplegen.

Maar onze oude jeugdbondsvrienden Rob en Roos, beiden met een fysisch-geografische achtergrond, zijn er nog wat dieper in gedoken. Ze hebben een zogeheten ‘ecohydrologische quick-scan’, afgekort een EHQS gedaan. En vier peilbuizen geplaatst en bodemprofielen van de boringen opgesteld. Nu kan ik monitoren hoe hoog het grondwater staat in de verschillende jaargetijden. En weet ik dat:

  • in de zandgrond op veel plaatsen leem zit;
  • op het lage deel van ons perceel vroeger een poel lag, die (waarschijnlijk in de ruilverkaveling eind jaren ’60) tot sloot is ‘genormaliseerd’, maar nog steeds als poel functioneert omdat water daar stagneert op de leem;
  • en er bovendien kwel optreedt vanaf het Drents Plateau;
  • het hoge deel van ons perceel op sommige plekken is opgehoogd met heideplaggen met mest uit de potstallen van de verschillende boerderijtjes die hier begin twintigste eeuw hebben gestaan;
  • op dat hoge deel dus op sommige plekken een heel dikke bouwvoor zit (maar op andere plekken, waar gebouwen hebben gestaan, juist niet);
  • het grondwater daar in elk geval dieper dan 2 m onder maaiveld zit.

2017-05-07 13.38.19

2017-05-07 13.39.06

2017-05-07 13.42.39

Zéér nuttige informatie. Dank jullie wel Rob en Roos!

Ruimte!

We zijn een druk en ontzettend warm Hemelvaartsweekend verder en hebben (bijna) een mijlpaal bereikt: alle ruimtes in de stal zijn leeg! (In één ruimte moet nog wel wat gebeuren, maar daarover verder).

Bart, Willemien, Wiesje, Robert, Dorien en Ruth kwamen helpen en gezamenlijk hebben we weer 6 m3 schroot, 10 m3 restafval en een hele berg wormstekig hout uit de stal getrokken. Alle ruimtes in de stal hebben we nu namen gegeven:

  • de entree (een erg chique naam, maar je komt er inderdaad binnen)
  • de smeerputschuur (want daar is een smeerput)
  • de werkplaats (want dat was, en is nu weer, een werkplaats)
  • de wagenschuur (want die heeft hoge deuren waar in het verleden de hooiwagen naar binnen kon rijden
  • de ‘hooitas’ (de centrale ruimte waar in het verleden het hooi werd ‘opgetast’)
  • de ‘bijwerkplaats’: oorspronkelijk een deel van de tas, maar daarvan afgeschoten met een schot en bereikbaar via de werkplaats
  • de grupstal (want, inderdaad, daar is een grupstal).
Dit was de entree zoals we ‘m aantroffen

Het lijkt heel veel, maar de hele stal is in totaal ‘maar’ 10 x 17 m. Voor een boerenbedrijf een alleszins behapbare afmeting. Het zijn dan ook niet al te grote ruimtes. Toch kwam er weer verbazend veel uit. Afgezien van de tasruimte blijken ze, nu ze leeg zijn, allemaal een betonnen vloer te hebben, die goed schoon te maken is.

De grupstal vóór opruimbeurt
En uit dezelfde hoek, erna. 
De grupstal uit een andere hoek, vóór het opruimen
De ‘bijwerkplaats’ vóór het opruimen
En erna

En dan over die hooitas… daar werd dus hooi opgetast. Op een onverharde vloer, bovenop een luchtig opgestapeld ‘vloertje’ van takken. Op die manier kan het hooi luchten aan de onderkant en gaat het niet schimmelen. In Roemenië hebben we geleerd om op dezelfde manier hooibergen buiten op te bouwen.

Maar in dit geval is de tas niet leeggehaald toen de laatste dieren uit de boerderij waren. Mijn inschatting is dat dat begin jaren ’80 was (ik vond een krant uit 1982). Toen is wel zo’n beetje ongeveer het meeste hooi er uit gehaald. Maar lang niet alles. En daarna is over het hooi eens een keer een tapijtje uitgerold, zijn er spullen opgeslagen, is er een plank neergelegd om over te lopen toen het geheel te onbegaanbaar werd, zijn er nog meer spullen op de andere spullen gestapeld, kwam er een dakpan naar beneden en begon het dak te lekken, is er min of meer een stuk landbouwplastic onder het plafond gespannen, zijn de touwtjes waarmee het plastic werd opgehangen gebruikt om weer andere zaken aan op te hangen, zijn er touwtjes doorgerot, zijn er nog meer spullen neergezet….

Dus wij begonnen met spullen weghalen. En nu zijn we bezig met het weghalen van een laag van 40 cm beschimmeld stof-met-hooi, vermengd met stukjes plastic, oude kleerhangers, strotouwtjes, heel veel vermolmd hout, scherven asbestcement, stukken dakpan, oude kleren, vergane voederzakken, bunzing- of rattenkeutels, gemummificeerde mollen, stukken tapijt, glas, oude jeneverflessen, emmers en ondefinieerbare zaken.

Jummie…

En tenslotte: nieuwe deuren in de smeerputschuur!

Nu alles leeg is kunnen we eindelijk zien hoe goed of slecht de constructie nu eigenlijk is. En plannen gaan maken wat we willen behouden.

 

 

 

 

 

Afvoeren…

Dit weekend weer flink veel afgevoerd. In allerlei hoeken van de boerderij hebben we papier gevonden. Stápels. Soms netjes gebundeld of in dozen gestopt, soms ook niet. Oude afleveringen van De Boerderij, van Hart voor Dieren, krantjes van de Streekverbeteringscommissie, het huishoudelijk reglement en de statuten van de Vereniging tot Bevordering van de Kunstmatige Inseminatie bij Rundvee afdeling Weststellingwerf, papieren zakken waar ‘voederkoeken’ in gezeten hebben, damesbladen uit de jaren ’60 en tot mijn verbazing ook exemplaren van Natuurbehoud uit de jaren ’90. (Vrijwel geen boeken, overigens. Misschien heeft de familie die al meegenomen). Een paar leuke dingen hebben we eruit gevist, het meeste ging op een stapel. De school in De Hoeve verzamelt eens per maand het oud papier en dat was afgelopen zaterdag. Als extra service kwam Ronald het dit keer ophalen aan huis. Dankjewel Ronald!

2017-05-13 11.35.10

Onze fijne buurmannen Arnaud en Luc-Jan konden we blij maken met een oude trekker uit de schuur en wat onderdelen van een oude maaimachine. In ruil daarvoor hebben ze met de shovel heel wat oud ijzer verplaatst.

2017-05-13 14.18.40
Hoe lang zou-ie al in de schuur staan?
2017-05-13 14.22.42
Het stuur werkt nog!
2017-05-13 14.23.54
De oude trekker, net als vroeger weer voor de boerderij
2017-05-13 14.36.36
Staatsieportret

2017-05-13 14.36.46

2017-05-13 14.41.25
Met de shovel til je-m zó op de kar
2017-05-13 14.55.12
Dat kregen we met de hand natuurlijk nooit op de schrootcontainer

Bij het leegruimen van de schuren komen we de gekste dingen tegen. Zo ontdekten we, na enig ruimen, achter een oude hooischudder, een hoop planken en heel veel hooi, een boot in één van de schuren. Nou vind ik zeilboten ontzettend leuk, zolang ik er vanaf de dijk naar kan kijken. Ik word al zeeziek als ik op een natte handdoek sta. En bovendien zal er vast het één en ander aan mankeren en hebben we momenteel wel genoeg te doen. En het is ook niet alsof we aan open water wonen. Maar Jaap en Dorien wilden ‘m wel hebben. Er was ook een mast, en in een andere schuur vonden we een zeil, een zwaard en een roer. Of het allemaal bij elkaar hoort weten we niet, dat gaan Jaap en Dorien uitvinden.

2017-05-14 12.26.56

2017-05-14 13.37.35

En dan is er het hout. De oude mijnheer heeft ieder stukje hout wat ooit de boerderij binnen kwam bewaard. En in principe kan ieder stukje hout ook opnieuw gebruikt worden. En we weten dat we ook zeker 10 procent van de voorraad opnieuw zullen kunnen gebruiken bij de bouw van ons nieuwe huis. Maar de vraag is: welke 10 procent? Van ons vorige project weten we nog, dat je in de praktijk alles drie keer opnieuw oppakt en ergens anders neerzet en dat dat enorm veel tijd kost. Daarbij zit in een deel van het hout houtworm. En overal zitten spijkers in, die je er eerst zorgvuldig uit moet halen anders kost het je een zaagblad. En we hebben in Amersfoort ook nog zo’n 6 m2 timmerhout staan, en dat moet ook nog ergens heen… En het meest belangrijk: de tijd begint te dringen. Dus hoewel het me aan het hart gaat, hebben we de mooiste balken en planken eruit gezocht en de rest in een houtcontainer afgevoerd.

2017-05-14 12.32.29

2017-05-14 12.26.38

2017-05-14 12.25.53

Der Trabi

Met ons landgoed kochten we ook een oude Trabant. Die stond in één van de schuren en zag eruit alsof-ie daar al zeker veertig jaar stond. Nu hebben wij persoonlijk niet zoveel met oude Trabi’s, maar er zijn ongetwijfeld liefhebbers voor, dus, net als de oude kastjes en vintage jurkjes, hup, op Marktplaats. Even kijken of je iemand anders er een plezier mee kunt doen.

DSC00690

Help!

Ik had ‘m vorige week zaterdag op MP gezet, net voor we richting Friesland vertrokken. En de telefoon blééf maar piepen. Ik werd helemaal overspoeld door reacties. Sommige behoorlijk opdringerig. Het viel niet mee om het gewoon in goede banen te leiden. Bij thuiskomst dus snel de advertentie weer gewist en afspraken gemaakt met één van de bieders.

2017-04-15 14.27.15

Op dat moment appte een buurman me, dat in de lokale krant een artikel stond over… onze Trabant! Een zekere mijnheer de Vries uit Oosterwolde had het ding “ontdekt tijdens een fietstochtje”. Nou moet je toch echt behoorlijk je best doen om vanaf het fietspad de schuur waar hij in stond zelfs maar te zien: daarvoor moet je al 300 meter onze oprijlaan op. En dan nog stond het ding helemaal verstopt tussen de brandnetels en bramen. Mijnheer de Vries heeft duidelijk lopen rondneuzen op ons terrein. (Dat toen nog niet van ons was, maar ook de vorige eigenaren waren niet van “sneupers” gediend.)

Snel de krant gebeld, èn mijnheer de Vries, dat we hier helemaal niet blij mee waren. Intussen begon ik me steeds benauwder te voelen over die Trabant en vooral wat daar op af zou komen. Gelukkig is hij gisteren opgehaald. Door een vader en zoon uit Dedemsvaart met een uit de hand gelopen Trabant-hobby.

(Ik maakte me nog even zorgen of ze ‘m wel heelhuids uit de schuur zouden krijgen, maar dat hadden ze duidelijk vaker gedaan.)

2017-04-15 14.24.46
Hoe lang zou hij hier al staan? Bouwjaar was 1965…
2017-05-10 19.34.25
Met een spanband om de trekhaak van de bus en trekken maar! Ik was eigenlijk bang dat het ding finaal in tweeën zou breken maar dat viel mee.
2017-05-10 19.40.38
“Trekken, pa!”

2017-05-10 19.45.10

2017-05-10 19.48.20
En ja hoor, daar komt-ie tevoorschijn!

2017-05-10 19.53.05

2017-05-10 19.56.06
Voor het eerst in jaren weer in het zonnetje!

2017-05-10 19.59.31

2017-05-10 20.13.15

2017-05-10 20.13.24
Klaar om weer de weg op te gaan.

Dus voor alle potentiële Trabant-jagers: ER IS NIETS MEER TE HALEN OP ONS TERREIN!